Op 1-1-2006 ging de huidige WAO op de helling zoals iedereen zo langzaamaan wel zal weten. Daarvoor in de plaats is gekomen de WIA, de Wet Werk en Inkomen. Deze wet gaat uit van de vraag wat zieke werknemers nog wél kunnen en niet zoals de huidige WAO doet van wat ze niet meer kunnen. Een heel andere benadering dus.

De nieuwe wet kent een onderverdeling in gedeeltelijk en geheel arbeidsongeschikten. Werknemers worden alleen nog afgekeurd in de WIA indien zij geen kans meer op herstel hebben. Om in aanmerking te komen voor een WIA uitkering moet er tenminste 35 % loonverlies zijn door arbeidsongeschiktheid. De huidige WAO legt die ondergrens bij 15% arbeidsongeschiktheid. Binnen het WIA stelsel krijgen we dan ook te maken met veel minder WIA' ers (WAO'ers) omdat er veel minder gedeeltelijk arbeidsongeschikte werknemers zullen zijn. De werknemer die dus minder dan 35% loonverlies heeft is volledig arbeidsgeschikt en krijgt geen WIA uitkering. Wie een loonverlies heeft van 35-80% is gedeeltelijk arbeidsongeschikt. Bij 80% loonverlies/arbeidsongeschiktheid krijgt deze werknemer 70% van zijn laatste loon uitbetaald in het kader van WIA. Als dit loonverlies permanente vormen aanneemt zal deze werknemer een IVA uitkering krijgen die ook 70% van het laatstverdiende loon bedraagt.

De deels arbeidsgeschikte werknemer blijft dus zo lang mogelijk doorwerken in een passende functie en hij ontvangt een aanvullende uitkering. Deze bedraagt 70% van het verschil tussen het oude loon in de oude functie en het nieuwe (lagere) loon in de eventuele nieuwe functie. Door deze constructie is het aantrekkelijker om te blijven werken voor de gedeeltelijk arbeidsongeschikte werknemer. Als de uitekringsduur is verstreken volgt een vervolguitkering.

De UWV keuringen vinden plaats nadat de werknemer 2 jaar ziek is geweest. In die tussentijd dient er door de werkgever zoveel mogelijk aan gedaan te worden om de werknemer aan het werk te houden binnen of elders buiten het bedrijf. Als het UWV de werknemer gedeeltelijk arbeidsgeschikt acht is zij vervolgens verantwoordelijk voor de reïntegratie.

De werkgever heeft dus in het nieuwe stelsel een grote verantwoordelijkheid om zijn werknemers zo lang mogelijk aan het werk te houden. Waar dan ook. Hij mag pas gaan ontslaan als na 2 jaar blijkt dat de betrokken werknemer aantoonbaar geen werk kan vinden.

Wat gebeurt er met de huidige WAO'ers: iedereen die vóór 1-1-2004 ziek en arbeidsongeschikt is geraakt, wordt behandeld volgens het oude stelsel van de WAO.